شاهد : در شرطيه استقباليه بودن « لو » است كه جملهء « ذهب عنه غضبه » جواب آن مىباشد . معناى حديث : « اگر يكى از شما در هنگام غضب بگويد پناه مىبرم به خدا از شيطان رجيم ، از او غضب مىرود » . و مانند آيهء شريفهء : وَ لْيَخْشَ الَّذِينَ لَوْ تَرَكُوا مِنْ خَلْفِهِمْ ذُرِّيَّةً ضِعافاً خافُوا عَلَيْهِمْ ( النساء / 9 ) . شاهد : در استعمال « لو » شرطيه استقباليه مىباشد هرچند فعل آن لفظا ماضى است لكن مراد از آن استقبال است ، زيرا ترك ذريّه و فرزندان - نسبت به شخص مأمور در آيه - در آينده است و الّا اگر ترك ذريه يعنى مرگ مأمور در گذشته بوده باشد ، اصلا صحيح نيست كه به او امر « ليخش » شود زيرا فعل امر ، خطاب به كسى مىشود كه توانايى انجام فعل مأمور به را در آينده دارد و شخص ميّت شأنيت تكليف ندارد . قابل ذكر است كه جواب « لو » در آيه جمله « خافُوا عَلَيْهِمْ » است . « 1 » بايد دانست كه كثيرا از فعل ، انجام وقوع آن در زمانى اراده مىشود و گاهى نيز از فعل ، انجام وقوع آن اراده نمىشود بلكه مقصود از آن مشارفت فاعل و قرب او به وقوع آن فعل است و در اين آيه نيز مراد از « تركوا » وقوع ترك نيست زيرا اگر كسى دنيا را ترك كرد ديگر صحيح نيست كه براى ذريه خود بترسد زيرا شأنيت ترس را ندارد و شأنيت خطاب امر به او ديگر موجود نيست زيرا امر به زندگان مىكنند نه به اموات ، لذا معناى آيه اين‌گونه مىشود : « و بايد بترسند كسانى كه اگر مشرف و قريب به ترك‌كردن ذريه و فرزندان ضعيفى شدند ، مىترسند از زندگى آنان » . شايان ذكر است كه آيهء شريفهء : كُتِبَ عَلَيْكُمْ إِذا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ ( البقرة / 180 ) نيز مراد از « اذا حضر أحدكم الموت » وقوع مرگ نمىباشد بلكه مراد « اذا قارب حضور « الموت » مىباشد و آيهء شريفهء : إِذا طَلَّقْتُمُ النِّساءَ فَبَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَأَمْسِكُوهُنَّ ( البقرة / 231 )

--> ( 1 ) - الإملاء : 1 / 168 .